• شنبه تا چهارشنبه : ۸:۰۰ - ۱۸:۰۰
    پنجشنبه :۸:۰۰ - ۱۴:۰۰
  • تهران، سهروردی شمالی
    هویزه شرقی، پلاک ۵۴
  • تلفن تماس ۸۸۷۶۲۳۴۵ (۰۲۱)

ناباروری در مردان

تقریباً از هر هفت زوج یکی از آن‌ها توانایی فرزندآوری ندارند. ناباروری به این معنی است که زوج در مدت زمان یک سال یا حتی بیشتر رابطه جنسی بدون محافظت داشته‌اند اما نتوانسته‌اند بچه دار شوند. در نیمی از این زوج‌ها، ناباروری مرد دست کم نقشی جزئی دارد. ناباروری در مردان می تواند ناشی از تولید ناکافی اسپرم، عملکرد غیرطبیعی اسپرم یا وجود انسداد باشد که از رسیدن اسپرم به دهانه رحم جلوگیری می‌کند. بیماری‌ها، آسیب‌ها، مشکلات مزمن سلامتی، سبک زندگی نادرست و عوامل دیگری ممکن است در ناباروری مردان نقش داشته باشد. عدم توانایی باروری می‌تواند برای مردان استرس زا و ناامیدکننده باشد، اما خبر خوش این است که روش‌های درمانی متعددی برای درمان ناباروری مردان وجود دارد.

دلایل ناباروری مردان

مشکلات مربوط به باروری مردان می‌تواند به دلیل تعدادی از مسائل بهداشتی و درمان‌های پزشکی ایجاد شود که در اینجا به توضیح مختصر این دلایل می‌پردازیم.

­- واریکوسل. واریکوسل تورم رگ‌هایی است که بیضه را تخلیه می‌کنند. این شایع‌ترین علت برگشت پذیر ناباروری مردان است. اگرچه علت دقیق ابتلا به واریکوسل هنوز ناشناخته است، اما پزشکان احتمال می‌دهند که مربوط به جریان غیر طبیعی خون باشد. واریکوسل منجر به کاهش مقدار و کیفیت اسپرم می‌شود.

- عفونت. برخی از عفونت‌ها می‌توانند در تولید اسپرم یا سلامت اسپرم اختلال ایجاد کنند یا باعث ایجاد زخم‌هایی شوند که از عبور اسپرم ممانعت می‌کنند. این موارد شامل التهاب اپیدیدیم یا بیضه و برخی از عفونت‌های منتقله از ارتباط جنسی، مانند HIV است. اگرچه برخی از عفونت‌ها می‌توانند منجر به آسیب دائمی بیضه شوند، اما اغلب اوقات هنوز می‌توان اسپرم را بازیابی کرد.

- مسائل مربوط به انزال. انزال رتروگراد هنگامی اتفاق می‌افتد که مایع منی در طی ارگاسم به جای بیرون آمدن به شکل طبیعی از آلت تناسلی، به مثانه وارد شود. شرایط مختلف سلامتی می‌تواند باعث انزال رتروگراد شود. از جمله این شرایط می‌توان به دیابت، آسیب‌های ستون فقرات، داروها و جراحی مثانه، پروستات یا مجرای ادرار اشاره کرد.

- آنتی بادی‌هایی که به اسپرم حمله می‌کنند. آنتی بادی‌های ضد اسپرم همان سلول‌های سیستم ایمنی بدن هستند که به اشتباه اسپرم‌ها را به عنوان مهاجم شناسایی کرده و سعی در از بین بردن آن‌ها دارند.

- تومور. سرطان‌ها و تومورهای خوش خیم می‌توانند به طور مستقیم و از طریق غدد آزاد کننده هورمون‌های مربوط به تولید مثل، مانند غده هیپوفیز، و یا به دلایل نامشخص، اندام‌های تولید مثل مردان را تحت تأثیر قرار دهند. در برخی موارد جراحی، پرتو درمانی یا شیمی درمانی برای درمان تومورها به درمان ناباروری در مردان کمک می‌کند.

- عدم تعادل هورمون‌ها. ناباروری مرد ممکن است در نتیجه اختلالات سیستم‌های هورمونی از جمله هیپوتالاموس، هیپوفیز، تیروئید و غدد فوق کلیوی باشد.

- انسداد در مجاری حمل اسپرم. لوله‌های مختلفی اسپرم را حمل می‌کنند. این مجاری ممکن است به دلایل مختلفی از جمله آسیب ناخواسته ناشی از جراحی، عفونت‌های قبلی، ضربه یا رشد غیرطبیعی مسدود شوند. انسداد می‌تواند در هر سطح از جمله در بیضه، در لوله‌هایی که بیضه را تخلیه می‌کنند، در اپیدیدیم، در مجاری دفع، در مجاری انزال یا مجرای ادرار رخ دهد.

- مشکلات در رابطه جنسی. این موارد شامل مشکل در رسیدن یا نگهداری نعوظ کافی (اختلال نعوظ)، انزال زودرس، مقاربت دردناک، ناهنجاری‌های آناتومیکی یا مشکلات روانی باشد که در رابطه جنسی اختلال ایجاد می‌کنند.

- جراحی‌های قبلی. برخی از اعمال جراحی ممکن است از داشتن اسپرم در انزال جلوگیری کند. وازکتومی، جراحی بیضه و جراحی پروستات نمونه‌هایی از این جراحی‌ها هستند.

ناباروری در مردان علاوه بر دلایل مذکور ممکن است از علل محیطی ناشی شود. قرار گرفتن بیش از حد در معرض برخی از عناصر محیطی مانند گرما، مواد شیمیایی صنعتی، سموم دفع آفات، علف کش‌ها، اشعه ایکس، قرار گرفتن در معرض سرب یا سایر فلزات سنگین، استفاده مکرر از سونا یا وان آب گرم، نشستن طولانی مدت و پوشیدن لباس تنگ نمونه‌هایی از علل محیطی هستند که می‌توانند به کاهش تولید اسپرم منجر شوند. همچنین استفاده از مواد مخدر، مصرف بیش از حد الکل، استعمال دخانیات، مکمل‌های ورزشی و چاقی نیز می‌توانند بر قدرت باروری مردان تاثیر منفی بگذارند.

درمان ناباروری در مردان

روش درمان بستگی به علت ناباروری دارد. بسیاری از مشکلات باروری مردان با دارو یا جراحی قابل درمان هستند. برای تشخیص علت ناباروری مردان پزشک معالج آنالیز اسپرم و سابقه پزشکی فرد را مورد بررسی قرار می‌دهد. امکان دارد آزمایش خون نیز به منظور تشخیص عدم تعادل‌های هورمونی، عارضه‌‌های پزشکی و مشکلات ژنتیکی تجویز شود.

برای درمان مشکلات باروری مردان از روش‌هایی نظیر مصرف داروهایی که تولید اسپرم را افزایش می‌دهند، مصرف آنتی بیوتیک در صورت اثبات وجود عفونت و مصرف داروهای هورمونی به منظور درمان اختلالات هورمونی استفاده می‌شود. همچنین پزشکان توصیه می‌کنند که از حمام‌های آب داغ طولانی یا استفاده مکرر از سونا پرهیز شود. همچنین از لباس زیرهای راحت و نرم استفاده و از مصرف الکل و دخانیات اجتناب شود. چنانچه این روش‌ها به درمان ناباروری منجر نشود گزینه‌هایی همچون عمل‌های جراحی مخصوص مشکلات باروری مردان، تلقیح مصنوعی داخل رحمی اسپرم یا (IUI) و لقاح آزمایشگاهی (IVF) توسط پزشک مطرح می‌شود

عمل‌های جراحی مخصوص مشکلات باروری مردان

اغلب مشکلات مربوط به ناباروری در مردان با جراحی‌های مختلف درمان‌پذیر هستند. به عنوان مثال واریکوسل یا انسداد مجاری از مواردی هستند که اغلب با جراحی برطرف می‌گردند. چنانچه هیچ اسپرمی‌‌ در مایع منی وجود نداشته باشد، با عمل جراحی اسپرم مستقیماً از بیضه یا لوله‌های اپیدیدیم گرفته می‌شود. در ادامه به معرفی اجمالی این روش‌های درمانی خواهیم پرداخت.

روش واریکوسلکتومی  (Varicocelectomy)

واریکوسل يا واریس بيضه که شايع‌ترين علت شناخته ‌شده‌ی ناباروری در مردان است، با انجام سونوگرافی و معاينات پزشك تشخيص داده می‌شود. این مشکل با عمل واریکوسلکتومی که رایج ترین عمل جراحی درمان ناباروری در مردان می‌باشد نیز برطرف می‌گردد. در این روش، رگ‌‌‌های اتساع ‌یافته‌ی‌ بيضه قطع ‌شده و مسدود می‌شوند. با گذر زمان و به علت عدم حرکت خون، این رگ‌ها کوچک شده و واریکوسل برطرف می‌شود. این جراحی با ایجاد برش کوچکی بر روی شکم بیمار انجام می‌شود.

روش وازووازکتومی یا وازووازوستومی (Vasovasostomy)

در مواردی که به هر دلیلی در مسیر لوله‌‌های اسپرم‌بر فرد انسداد وجود داشته باشد، از روش جراحی وازووازکتومی یا وازووازوستومی (Vasovasostomy) استفاده می‌گردد. در این روش به منظور رفع انسداد، لوله‌‌‌های اسپرم‌بر را مجدداً پیوند داده و رگ وابران را ترمیم می‌نمایند.

در مواردی که خروج اسپرم سالم به طور طبیعی غیر ممکن می‌شود با روش‌هایی همچون کشیدن اسپرم از اپیدیدیم به صورت زیر پوستی یا PESA ، کشیدن اسپرم از بیضه یا TESA ، استخراج اسپرم از لوله‌های اپیدیدیم یا MESA و استخراج میکروسکوپی اسپرم از بیضه یا میکروتسه (Microdissection TESE) از مرد اسپرم گرفته می‌شود و با روش‌های تلقیح داخل رحمی (IUI) ، لقاح آزمایشگاهی (IVF) و میکرواینجکشن یا تزریق درون‌ سیتوپلاسمی اسپرم (ICSI) که در مقالات آتی به شرح مفصل آن‌ها خواهیم پرداخت، لقاح صورت گرفته و نطفه‌ی سالم تشکیل می‌گردد.جهت مشاوره درمان درمرکز جراحی غزال (دبیر اشرافی سابق) لطفا با ما در تماس باشید

 

 

 

عادت‌های روزمره‌ای که قدرت باروری شما را تهدید می‌کنند

در زندگی روزمره رفتارهای ظاهراً عادی و رایجی وجود دارند که قدرت باروری زنان و مردان را تهدید می‌کنند. اکثر این رفتارها بسیار معمولی و بی‌خطر به نظر می‌رسند اما حقیقت چیز دیگری است. بنابراین اگر هنوز ازدواج نکرده‌اید یا فرزند ندارید، نیاز است که نسبت به این عادات پر خطر آگاهی داشته باشید. در این مقاله رفتارهای پرخطر برای قدرت باروری را در دو گروه زنان و مردان آماده کرده‌ایم. البته بعضی از عادت‌های پرخطر در میان این دو گروه مشترک است که در متن نیز به آن اشاره شده است. با ما همراه باشید 

رفتارهای پر خطر برای سلامت باروری زنان

برخی از کارهای کوچکی که اکنون انجام می‌دهید در واقع می‌توانند تأثیر جدی بر سلامت باروری فعلی و آینده شما داشته باشند. در این بخش چند نمونه از این عادات را که می‌توانند بر قدرت باروری شما تأثیر مخربی داشته باشند معرفی می‌کنیم.

استفاده مکرر از نودل‌های پنیری بسته‌بندی شده

شاید عجیب به نظر برسد اما نودل‌ها و سایر محصولاتی که با پودر پنیر مزه‌دار می‌شوند قدرت باروری شما را تهدید می‌کنند. در سال 2017، محققان دریافتند که 29 مورد از این محصولات پنیری دارای مواد شیمیایی هستند که ترشح هورمون‌های جنسی را با اختلال مواجه می‌کنند. این تحقیقات نشان داد که مواد شیمیایی مذکور می‌توانند اثرات مخربی بر قدرت باروری در مردان و زنان داشته باشد. لازم به ذکر است که مصرف پنیر تازه بجای پودر پنیر، چنین خطراتی را در پی ندارد.

اعتیاد به قهوه ممکن است برنامه‌ بارداری شما را مختل کند

اگر مثل آب قهوه می‌خورید به احتمال زیاد قدرت باروری خود را تخریب می‌کنید. مطالعه‌ای در سال 2011 نشان داد که کافئین زیاد می‌تواند در انقباضات عضلانی که تخمک را از تخمدان‌ها به رحم می‌رسانند، اختلال ایجاد کند.

گذراندن ساعات زیاد در باشگاه ورزشی

اگرچه تردیدی وجود ندارد که تحرک و حفظ تناسب اندام برای سلامت و باروری بسیار مهم است، اما استفاده بیش از حد از ابزار ورزشی می‌تواند شانس بارداری یک زن را کاهش دهد. درواقع فعالیت بدنی شدید مانع تولید هورمون مهمی به نام پروژسترون می‌شود. وظیفه‌ی پروژسترون کمک به تنظیم تخمک‌گذاری است که خود بخش مهمی از باروری می‌باشد. چنانچه قصد باردار شدن دارید، برای اینکه تعادل هورمونی شما به‌هم نخورد سعی کنید فعالیت شدید بدنی را به پنج ساعت در هفته محدود کنید.

استفاده از موبایل در اواخر شب برای قدرت باروری شما مضر است

قرار گرفتن شبانه در معرض نور مصنوعی‌ می‌تواند توانایی بارداری زنان را کاهش دهد و حتی ممکن است روی رشد جنین در افراد باردار تأثیر منفی بگذارد. تحقیقات نشان داده است که نور مصنوعی در شب، تولید هورمون ملاتونین را که برای محافظت از تخمک‌ها در برابر رادیکال‌های آزاد مضر ضروری است و چرخه‌ی خواب بدن را تنظیم می‌کند، سرکوب کند.

سیگار کشیدن، حتی گاهی اوقات، برای باروری شما وحشتناک است

سیگار کشیدن به راحتی قدرت باروری شما را به خطر می‌اندازد. این مورد در زنان و مردان مشترک بوده و برای هر دو گروه خطرناک است. طبق گزارش انجمن پزشکی باروری آمریکا، میزان ناباروری و نازایی در افراد سیگاری زن و مرد تقریباً دو برابر میزان ناباروری در افراد غیرسیگاری است. همچنین زنان سیگاری از طریق IVF نیز بسیار مشکل‌ باردار می‌شوند و به آسانی سقط می‌کنند.

احتمال ناباروری با تعداد سیگاری که روزانه دود می‌کنید افزایش می‌یابد. البته ترک سیگار تا حد زیادی باعث بهبود باروری می‌شود اما از آنجا که سیگار کشیدن به منبع تخمک محدود زن آسیب می‌رساند، برخی از آسیب‌های وارده قابل جبران نیستند. همچنین در مردان سیگاری تعداد اسپرم کاهش پیدا کرده و تحرک اسپرم‌ها نیز کمتر می‌شود. به علاوه تعداد اسپرم‌های غیر طبیعی افزایش می‌یابد.

مهمانی‌های زیاد و مصرف نوشیدنی‌های الکلی

شرکت در مهمانی‌های متعدد و مصرف نوشیدنی‌های الکلی می‌تواند توانایی تخمک‌گذاری شما را مختل کند. مصرف زیاد نوشیدنی‌های الکلی با افزایش احتمال بروز مشکلات تخمک‌گذاری همراه است. اگر می‌خواهید باردار شوید، توصیه‌ی پزشکان این است که از مصرف الکل خودداری کنید.

داشتن اضافه وزن روی قدرت باروری شما تأثیر منفی می‌گذارد

نداشتن اضافه وزن بخش مهمی از مراقبت‌های باروری شماست. حمل چربی‌های غیرضروری می‌تواند به مشکل بارداری منجر شود. در افراد چاق بافت چربی بیش از حد مورد نیاز استروژن تولید می کند که این امر می‌تواند از تخمک‌گذاری منظم جلوگیری کند. گفتنی است که داشتن اضافه وزن زیاد در مردان نیز برای قدرت باروری یک تهدید جدی است.

 

رژیم غذایی برای لاغری افراطی نیز می‌تواند بارداری را دشوار کند. همانطور که اضافه وزن باعث اختلال در باروری می شود، کمبود وزن نیز می‌تواند بر توانایی بارداری شما تأثیر منفی بگذارد. کمبود وزن موجب می‌شود بدن شما ترشح مقادیر طبیعی استروژن را متوقف کند. این مسئله با ایجاد چرخه‌های قاعدگی نامنظم، می‌تواند از تخمک‌گذاری جلوگیری کرده و قدرت باروری را تا حد زیادی کاهش دهد.

 

عوامل تهدید کننده‌ی قدرت باروری مردان

در آقایان نیز رفتارهای معمول و روزمره‌ای وجود دارد که سلامت جنسی آنان را به خطر می‌اندازد. مهم‌ترین این رفتارها در ادامه بیان شده‌است.

 

قرار دادن موبایل در جیب شلوار تعداد اسپرم مردان را کاهش می‌دهد

پزشکان به آقایان توصیه می‌کنند که گوشی موبایل را در جیب شلوارشان قرار ندهند. چراکه مطالعات نشان داده‌اند مردانی که استفاده‌ی زیادی از تلفن همراه داشتند (بیشتر از چهار ساعت در روز)، تولید اسپرم و نرخ تحرک آن به میزان قابل توجهی کمتر از سایر افراد بوده است.

ماندن در گرما به مدت طولانی

گرمای زیاد سونا، جکوزی و حمام‌های آب داغ طوالانی مدت تاثیر مخربی روی اسپرم‌سازی و قدرت باروری مردان دارد. زیرا بیضه در درجه حرارت بالا نمی‌تواند فرآیند طبیعی خود را انجام دهد و باید دمایش پایین‌تر از سایر قسمت‌های بدن باشد.

گذاشتن لپ تاپ بر روی پا

این عادت بسیار رایج برای قدرت باروری آقایان یک تهدید جدی محسوب می‌شود. زمانی که لپ تاپ را بر روی پای خود قرار می‌دهید، به دلیل افزایش دمای کیسه بیضه، تاثیرات مضری بر روند اسپرماتوژنز یعنی فرآیند اسپرم سازی خواهید گذاشت.

تماشای زیاد از حد تلویزیون

شاید عجیب به نظر برسد اما پژوهش‌ها ثابت کرده‌اند مردانی که در هفته حداقل 20 ساعت تلویزیون تماشا می‌کنند اسپرم کمتری دارند. دلیل این امر نیز نشستن به مدت طولانی و بالا رفتن دمای بیضه‌ها است که تولید اسپرم را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

استفاده از لباس زیر تنگ

پژوهشگران اتفاق نظر دارند که استفاده‌ی طولانی مدت از لباس زیر تنگ تا حدودی بر تعداد اسپرم‌های آقایان تاثیر منفی می‌گذارد.

قرار گرفتن در معرض سم‌ها و آفت کش‌ها

سم‌ها و آفت کش‌های که در کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرند، تعداد اسپرم‌های تولید شده در مردان را کاهش می‌دهند.

تغذیه نامناسب روی قدرت باروری شما تاثیر می‌گذارد

مصرف زیاد خوراکی‌هایی مانن شیرینی و شکلات، قند و شکر، فست فودها، سوسیس، کالباس، انواع سس، چیپس و پفک، سیگار و الکل تاثیر بسیار مخربی بر روند تولید اسپرم در مردان دارد.

مصرف مواد مخدر، قاتل باروری مردان

پژوهش‌ها ثابت کرده‌اند مصرف مواد مخدر مانند حشیش و کوکائین مانع تولید اسپرم شده و حتی در مواقعی تعداد اسپرم‌های ناقص و غیر طبیعی را زیاد می‌کند. همچنین توتون، تنباکو و الکل می‌توانند عملکرد جنسی را مختل نمایند. بنابراین اگر قصد پدر یا حتی مادر شدن دارید باید به‌طور کامل از مصرف این مواد دوری کنید.

عوارض مصرف برخی داروها

برخی از آنتی بیوتیک‌ها به‌طور موقت باعث کاهش تعداد و تحرک اسپرم می‌گردند. ورزشکارانی که به عنوان دوپینگ از داروهای مکرر استفاده می‌کنند نیز در خطر تهدید قدرت باروری هستند. همچنین داروی سولفاسالازین که برای درمان مشکلات گوارشی تجویز می‌شود، کتوکونازول که دارویی ضد قارچ است و داروی آزولفیدین که برای درمان کولیت به کار می‌رود ازجمله داروهایی هستند که تعداد و کیفیت اسپرم را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

علائم آندومتریوز و درمان آن

آندومتریوز نوعی بیماری است که در آن بافتی مشابه بافتی که پوشش داخلی رحم را تشکیل می‌دهد، در خارج از محیط داخلی رحم رشد می‌کند. به پوشش داخلی رحم آندومتر گفته می‌شود.

آندومتریوز که  یک بیماری شایع در زنان است و حدوداً 10 درصد از زنان به آن مبتلا هستند، هنگامی اتفاق می‌افتد که بافت آندومتر در قسمتی خارج از رحم مانند سطح تخمدان‌ها، روده و لوله‌های فالوپ رشد کند. گسترش بافت آندومتر به خارج از رحم اتفاقی غیر معمول است، اما غیر ممکن نیست. تغییرات هورمونی سیکل پریود بر روی بافت نابجا آندومتر تأثیر می‌گذارد و باعث ملتهب شدن و دردناک شدن ناحیه می‌گردد.

علائم آندومتریوز

علائم آندومتریوز در افراد مختلف متفاوت است. برخی از زنان علائم خفیفی را تجربه می‌کنند، اما در برخی دیگر علائم متوسط تا شدید وجود دارد. لازم به ذکر است که شدت درد بیمار نشان‌دهنده‌ی درجه یا مرحله‌ی بیماری او نیست. ممکن است بیمار درجه‌ای خفیف از بیماری را داشته باشد اما دردهایی شدید را تجربه کند. همچنین ممکن است شخص مبتلا به آندومتریوز شدید و پیشرفته باشد و علائم خفیفی را گزارش کند.

شایع‌ترین علامت آندومتریوز درد در ناحیه‌ی لگن است که معمولاً همراه با دوره‌ی پریود ظاهر می‌شود. اما علائم زیر نیز نشانه‌های مهمی هستند که به تشخیص بیماری کمک می‌کنند.

- پریودهای دردناک با خونریزی شدید یا نامنظم.

- درد در قسمت تحتانی شکم قبل و در هنگام دوره‌ی قاعدگی.

- احساس درد هنگام و پس از رابطه جنسی.

- کاهش قدرت باروری و یا ناباروری.

- شکم دردهای گاه و بی‌گاه و حرکات روده توام با درد و ناراحتی.

- درد در ناحیه کمر یا سایر نقاط بدن که ممکن است در هر زمان از سیکل قاعدگی بیمار رخ دهد.

- گرفتگی عضلات یک یا دو هفته‌ای در نزدیکی دوره پریود.

توجه داشته باشید که برخی افراد با وجود ابتلا به آندومتریوز هیچ علامتی را تجربه نمی‌کنند. بنابراین ممکن است که با وجود بیماری هیچ‌ یک از علائم فوق را نداشته باشید. به همین خاطر مهم است که شما به طور منظم معاینات مخصوص بیماری‌های زنان را انجام دهید. این بررسی‌ها موجب می‌شوند که پزشک متخصص زنان هر گونه تغییر را مشاهده و کنترل کند. این امر به ویژه هنگامی که دو یا تعداد بیشتری از علامت‌های ذکر شده را داشته باشید اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

درمان آندومتریوز

اگر به آندومتریوز مبتلا باشید بسیار مهم است که پیگیر درمان آن شوید. چراکه در صورت عدم درمان، علائم آن تشدید شده و ادامه‌ی این وضعیت می‌تواند زندگی شما را مختل کند. البته آندومتریوز درمان قطعی ندارد ولی علائم آن کاملاً قابل کنترل است.

برای درمان آندومتریوز از دو روش درمان دارویی و جراحی استفاده می‌شود. انتخاب روش درمان بستگی به شدت علائم بیمار دارد و با تشخیص پزشک متخصص صورت می‌گیرد. گاهی اوقات ممکن است پزشک بلافاصله درمان را شروع نکند تا ببیند که آیا علائم بیمار به ‌خودی‌ خود بهبود پیدا می‌کنند یا خیر.

درمان‌های دارویی

درمان دارویی این بیماری شامل انواع مسکن‌ها و داروهای هورمونی است که اغلب در موارد دردهای شدید لگنی و پریودهای دردناک بیمار به کار گرفته می‌شود. این مسکن‌ها معمولاً مسکن‌های ضدالتهابی مانند ایبوپروفن هستند که دردهای ناشی از بیماری را تسکین می‌بخشند. داروهای هورمونی نیز مانند آنالوگ‌های هورمون آزادکننده‌ی گونادوتروپین  (GnRH)و مصرف هورمون‌های مکمل در مواردی می‌تواند درد را تسکین داده و پیشرفت آندومتریوز را متوقف کند. در واقع درمان‌های هورمونی به بدن بیمار کمک می‌کند تا تغییرات هورمونی ماهانه را که سبب پیشرفت آندومتریوز می‌شود، کنترل نماید.

تزریق مدروکسی پروژسترون (Depo-Provera) نیز در توقف رشد آندومتریوز موثر است و درد و سایر علائم را تسکین می‌دهد. البته این دارو عوارضی مانند افزایش وزن و در برخی موارد بروز افسردگی را در پی داشته و به همین خاطر ممکن است انتخاب اول شما نباشد.

در درمان هورمونی از آگونیست‌ها و آنتاگونیست‌های آزاد کننده‌ی هورمون گونادوتروپین (GnRH) برای جلوگیری از تولید استروژن تحریک کننده تخمدان استفاده می‌شود. استروژن هورمونی است که به طور عمده مسئول ایجاد خصوصیات جنسی در زنان است. جلوگیری از تولید استروژن از قاعدگی جلوگیری کرده و نوعی یائسگی مصنوعی ایجاد می کند. درمان GnRH نیز عوارضی مانند خشکی واژن و گرگرفتگی را در پی دارد. مصرف همزمان مقادیر کم استروژن و پروژسترون می‌تواند به کاهش این علائم کمک کند.

دانازول داروی دیگری است که برای جلوگیری از قاعدگی و کاهش علائم آندومتریوز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در هنگام مصرف دانازول، ممکن است بیماری به پیشرفت خود ادامه دهد. دانازول می‌تواند عوارض جانبی از جمله آکنه و پرمویی در صورت و بدن داشته باشد.

درمان با جراحی

در صورتی که بیماری به درمان‌های دارویی پاسخ ندهد به تشخیص پزشک جراحی برای برداشتن تکه‌های بافت آندومتریوز صورت می‌گیرد. نوع جراحی نیز بسته به اینکه بیمار بارداری قبلی داشته و اینکه آیا مایل به بارداری هست یا خیر متفاوت است.

لازم به ذکر است که حتی با جراحی نیز ممکن است آندومتریوز عود کند پس تصمیم برای انجام یا عدم انجام جراحی، به شرایط فرد و شدت علائم بستگی دارد. معمولاً اینگونه است که پزشک ابتدا درمان‌های دارویی را امتحان می‌کند و در صورت عدم حصول بهبودی، جراحی را به بیمار توصیه می‌نماید.

جراحی محافظه کارانه

جراحی محافظه کارانه برای زنانی مناسب است که قصد بارداری دارند و یا درد بسیار شدیدی را تجربه می‌کنند و درمان‌های هورمونی هم بر آن‌ها موثر نیست. هدف از جراحی محافظه کارانه برداشتن بافت نابجا یا از بین بردن رشد آندومتریوز بدون آسیب رساندن به اندام‌های تولید مثلی است.

از لاپاروسکوپی که یک جراحی کم تهاجمی است، برای تشخیص آندومتریوز و همچنین برای از بین بردن بافت نابجای آندومتر استفاده می‌شود. در این روش جراح با ایجاد شکاف کوچکی در شکم بیمار، به برداشتن بافت‌های خارج از محل و یا سوزاندن یا بخار کردن آن‌ها می‌پردازد.

جراحی هیسترکتومی (آخرین گزینه)

به ندرت اگر وضعیت بیمار با سایر روش‌های درمانی هیچ بهبودی پیدا نکند ممکن است پزشک به عنوان آخرین راه حل برداشتن رحم را توصیه کند.

در طی برداشتن کامل رحم که به آن هیسترکتومی گفته می‌شود پزشک جراح، رحم و دهانه‌ی آن را به کلی از بدن خارج می‌کند. البته هیسترکتومی از درمان‌های معمول آندومتریوز محسوب نمی‌شود. زیرا بیمار پس از انجام این جراحی قادر به بارداری نخواهد بود. بنابراین برای افرادی که قصد تشکیل خانواده و فرزندآوری دارند توصیه نمی‌شود.

 

درمان نازایی

روش‌های نوین درمان نازایی و ناباروری

در دنیایی که امروز در آن زندگی می‌کنیم، نازایی و ناباروری یک امر درمان شدنی است. تکنیک‌های جدیدی برای درمان ناباروری وجود دارد که بسته به علت ناباروری در زوجین توسط پزشک مورد استفاده قرار می‌گیرند. در مقاله پیش رو به روش‌های نوین درمان نازایی و ناباروری در خانم‌ها و آقایان نگاه مختصری خواهیم داشت.

تکنیک‌های درمان ناباروری برای خانم‌ها

- روش تحریک تخمک گذاری با استفاده از داروهای باروری

در مواقعی که علت ناباروری در اختلالات تخمک گذاری ریشه داشته باشد داروهای باروری یک درمان اصلی به شمار می‌آیند. عملکرد این داروها به‌گونه‌ای است که قانون تخمک گذاری را به‌درستی اجرا می‌کنند.

- روش لقاح مصنوعی (IUI) یا همان تلقیح درون رحمی

در این روش اسپرم سالم به‌صورت مستقیم درون رحم قرار داده می‌شود و تخمدان زن یک یا چند تخمک آزاد می‌کند تا باروری اتفاق بیفتد. زمان بندی در این روش مهم است و زمان انجام آن باید با در نظر گرفتن سیکل طبیعی ماهانه بدن زن و یا با داروهای باروری انجام گیرد.

این روش در دو مورد کاربرد دارد. مورد اول زمانی است که مرد از مشکلاتی همچون کافی نبودن حجم مایع جنسی، کم بودن تعداد اسپرم در مایع جنسی، کم تحرکی اسپرم و یا کمبود میل جنسی رنج می‌برد. مورد دوم نیز زمانی است که خانم مشکلاتی نظیر ترشح گردن رحم و اختلال ایمنی منجر به ناباروری داشته باشد و یا اینکه مقاربت طبیعی به دلیل درد و مشکلاتی مانند واژینسموس برای او ممکن نباشد.

انجام این تکنیک آسان و بدون درد و بیهوشی انجام می‌پذیرد. در آمیزش طبیعی تنها 10 درصد از اسپرم‌ها موفق می‌شوند از واژن به گردن رحم برسند در صورتی که در روش IUI اسپرم‌های بسیار بیشتری وارد رحم شده و به این ترتیب شانس باروری بسیار افزایش می‌یابد.

- درمان ناباروری و نازایی با تکنیک لقاح خارج رحمی (IVF)

روش IVF در شرایطی به کار می‌رود که انسداد لوله‌های رحمی، چسبندگی‌های حفره لگنی، تعداد کم اسپرم و تحرک پایین اسپرم و به‌طور کلی هر شرایطی که رسیدن اسپرم به تخمک را با مشکل مواجه می‌کند، وجود داشته باشد. در انجام این روش از خانم در طی یک بیهوشی کوتاه مدت تخمک، و از آقا اسپرم گرفته می‌شود. سپس اسپرم و تخمک را در شرایط مناسب آزمایشگاهی در کنار یکدیگر قرار می‌دهند تا اسپرم

 وارد تخمک شود و نطفه تشکیل گردد. این نطفه‌ی تک سلولی با تقسیم‌های پی در پی جنین چند سلولی را به وجود می آورد. جنین تشکیل شده را پس از 48 تا 72 ساعت به رحم خانم منتقل کرده تا لانه‌گزینی اتفاق بیفتد و بارداری صورت گیرد.

درمان ناباروری در آقایان

روش‌های مناسب آقایان شامل درمان‌هایی برای مشکلات جنسی عمومی یا فقدان اسپرم سالم هستند. داروهایی وجود دارند که می‌توانند موجب افزایش تعداد اسپرم و به طبع آن افزایش امکان دستیابی به یک بارداری موفق شوند. این داروها در واقع عملکرد پروستات را که وظیفه‌ی‌ تولید اسپرم را بر عهده دارد، بهبود می‌بخشند و اینگونه به درمان ناباروری کمک می‌کنند.در برخی موارد نیز درمان دارویی پاسخگو نبوده و به تشخیص پزشک جراحی صورت می‌گیرد. برای مثال درمان با روش جراحی واریکوسل می‌تواند شانس کلی برای باروری را افزایش دهد.

تمامی روش‌های درمان نازایی و ناباروری گفته شده، در مرکز درمان نازایی و ناباروری غزال توسط متخصصین مجرب انجام می‌پذیرد.

آندومتریوز چیست؟

بافت اندومتریال یا همان بافت مخاط رحم شامل غده، گلبول های خون و بافت های همبند است و معمولا درون رحم رشد می کند تا رحم را آماده برای تخمک گذاری کند. این بافت به صورت طبیعی در داخل حفره رحم وجود دارد و به صورت ماهیانه دچار تغییرات قاعدگی می شود. تا زمانی که اندومتر در داخل حفره رحم قرار دارد همه چیز طبیعی است اما مشکل زمانی ایجاد می شود که این بافت به قسمت های دیگر بدن مانند داخل لگن سرک می کشد و به طور نابجا در این بخش قرار می گیرد. این بافت ها در داخل لگن دچار التهاب، خونریزی و چسبندگی داخل لگن شده و همچنین موجب به وجود آمدن کیست های شکلاتی به طور مکرر در تخمدان می شوند.

با التهاب و کششی که روی اعصاب و بافت ها وارد می شود موجب ایجاد درد لگنی مزمن در خانم ها شود. معمولا این دردها با شدت زیادی در خانم ها و دختران جوان بروز می کند و در سنین باروری نیز ممکن است موجب بروز مشکلات ناباروری شود.

آندومتریوز  

 مکان هایی که ممکن است درگیر اندومتریوز شوند اجزای داخل لگن می باشند. تخمدان ها و عضله های رحم مهمترین قسمت هایی هستند که از هجوم این بافت در امان نیستند. اندومتر اگر داخل تخمدان تشکیل شود کیستی به نام اندومتریوما را می سازد و یا اگر در داخل عضله رحم یا همان میومتر باشد اندومتریوزیس را تشکیل می دهد.

به طور معمول، این بافت در طی قاعدگی فرو می ریزد اما بافتی که در جای دیگری رشد کرده باشد، قادر به انجام این کار نیست. که منجر به علائم جسمی زیادی از جمله درد می شود. هرچه این بافت ها بزرگتر شوند، بیشتر بر عملکرد بدن تاثیر می گذارند. برای مثال ممکن است لوله های رحم را مسدود کنند.

مهم ترین علائم اندومتریوز

  • درد مزمن لگنی
  • دردهای شدید زمان قاعدگی
  • درد هنگام مقاربت جنسی
  • پریودهای طولانی تر از هفت روز
  • خونریزی شدید قاعدگی
  • مشکلات روده ای و ادراری شامل درد، اسهال، یبوست و نفخ
  • مشاهده خون در مدفوع یا ادرار
  • تهوع و استفراغ
  •  خستگی 

نظریه های مختلف در مورد علل ابتلا به اندومتریوز

 طبق نظریه اول گفته می شود : ممکن است مقداری از خون قاعدگی زمانی که از دهانه رحم دفع می شود مجدد از طریق لوله ها وارد محفظه شکم شوند. به دلایل مختلفی این خون قاعدگی که شامل پوسته های داخل رحم است و به آن اندومتر گفته می شود در آن قسمت نشا می کنند و از تخمدان، سفاق و لوله رحمی تغذیه کرده و زنده می مانند.

 طبق نظریه دوم سلول هایی که در دوران جنینی قابلیت تبدیل به بافت های مختلف را دارند به علت عوامل نشناخته ای داخل حفره لگن تغییر ماهیت داده و تبدیل به سلول های اندومتری شوند و تظاهرات بالینی اندومتریوز را ایجاد کنند.

اگرچه تعداد تئوری های پاتولوژی اندومتریوز به همین دو مورد ختم نمی شود اما دانشمندان تا کنون برای هیچ یک از این نظریه ها به اتفاق نظر نرسیدند.

عوارض ناشی  اندومتریوز

  • آندومتریوز طبق آمار علت  50 درصد   از ناباروری هاست
  • افزایش ریسک ابتلا به سرطان تخمدان
  • کیست تخمدان
  •  التهاب درون لگن
  •  ایجاد اسکار و چسبندگی
  •  مشکلات روده ای و مثانه ای

خانم هایی که در سن باروری هستند بیشتر از بقیه در معرض خطر ابتلا به اندومتریوز قرار دارند، زیرا اندومتریوز یک بیماری وابسته به استروژن ( هورمون های جنسی ) می باشد. در واقع همانطور که در بافت طبیعی اندومتر استروژن باعث رشد می شود در بافت غیر طبیعی نیز تاثیر می گذارد و موجب رشد غیر طبیعی این بافت می شود، در نتیجه خانم هایی که در سن باروری هستند بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند.

تشخیص اندومتریوز

این بیماری با وجود یک سری ضایعات با مشخصات مختلف در داخل لگن تشخیص داده می شود. روش تشخیص قطعی این ضایعات لاپاراسکوپی می باشد. البته روش های سرمی نیز می تواند آندومتریوز را نشان دهد، اما منفی یا مثبت بودن این آزمایشات نمی تواند قطعا وجود آندومتریوز را رد یا ثابت کند

عوامل موثر در ابتلا به اندومتریوز

هر فردی ممکن است به اندومتریوز مبتلا شود اما برخی عوامل موجب افزایش احتمال ابتلا به این بیماری می شوند که عبارتند از :

  • سن: این بیماری بیشتر در زنان بین سنین سی تا چهل سال شایع است.
    هرگز بچه دار نشدن
  • ژنتیک: ابتلای یک یا چند تن از نزدیکان به بیماری اندومتریوز
  • سابقه پزشکی: ابتلا به عفونت لگن ، مشکلات غیرطبیعی رحم یا بیماری ای که مانع خارج شدن خون قاعدگی شود.
  • سابقه قاعدگی: خونریزی قاعدگی بیشتر از هفت روز یا چرخه قاعدگی کمتر از 27 روز
  • مصرف الکل، کافئین و عدم انجام فعالیت های ورزشی: که این موارد می توانند موجب افزیش استروژن شوند.

بیماری های دیگری نیز با اندومتریوز مرتبط هستند که شامل آلرژی ها، آسم، برخی بیماری های خودایمن، سندرم خستگی مزمن و سرطان تخمدان و سرطان سینه می شوند.

درمان اندومتریوز

گزینه های درمانی اندومتریوز  عبارتند از :

 داروهای مسکن:  شامل داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن یا مسکن های قوی تر با تجویز پزشک
 هورمون ها: درمان می تواند شامل هورمون درمانی مانند قرص های ضد بارداری، هورمون آزادکننده گونادوتروپین و موارد دیگر باشند

 جراحی: جراحی اولیه تنها سعی در برداشتن نواحی مبتلا به اندومتریوز را دارد اما هیسترکتومیهمراه با برداشتن هر دو تخمدان نیز ممکن است لازم شود. جراحی از روش های درمانی است اما تنها در صورتی که دیگر درمان ها موثر نباشند، درنظر گرفته می شود. درمان ناباروری ناشی از اندومتریوز معمولا با استفاده از IVF توصیه می شود.

درمر کز درمان آندومتریوز غزال  با کمک لیزر لاپارسکوپی و سایر روش ها آندومتریوز با کم ترین آسیب به تخمدان ها